1. Jesenja radionica za konzervaciju DIJANA 2008

Nastavljajući tradiciju obuke iz oblasti konzervacije, Odeljenje za preventivnu zaštitu Dijana i ove godine organizuje radionicu DIJANA, iz oblasti preventivne zaštite i konzervacije arheološke keramike. Program Jesenje radionice DIJANA 2008. obuhvata:

I Praktičnu obuku i  teorijska objašnjenja primene konzervatorskih metoda, tehnika i materijala koji se koriste u konzervatorskom tretmanu keramike.

II Teorijska predavanja iz oblasti zaštite kulturnih dobara, keramike u arheološkom i istorijskom kontekstu, osnova tehnologije keramike i osnova preventivne zaštite. U sklopu Jesenje radionice DIJANA, polaznicima će biti omogućeno da prisustvuju i teorijskim predavanjima o konzervaciji antičkog mozaika (tokom oktobra i novembra).

III Radionicu izrade kopija i replika arheoloških predmeta od keramike.

Jesenja radionica DIJANA ima 20 polaznika, među kojima je najviše istoričara umetnosti i  etnologa, kao i studenata arheologije i srodnih oblasti. Jesenja škola DIJANA će trajati do marta 2009. godine.

2. MASTER studije iz preventivne konzervacije

Studijski program specijalističkih studija iz preventivne konzervacije -master pripremljen je u saradnji Narodnog muzeja u Beogradu (Odeljenje za preventivnu zaštitu Dijana) i Univerziteta Pariz 1 Panteon - Sorbona, a nastava će biti realizovana na Beogradskom univerzitetu. U Evropi, sličan studijski program postoji na samo tri univerziteta: Univerzitet Kardif (Kardif, Velika Britanija), Master Briga o zbirkama, Univerzitet Nortumbrija (Njukastl, Velika Britanija), Master iz preventivne konzervacije, Univerzitet Pariz 1, Panteon-Sorbona (Pariz, Francuska).

Ovaj studijski program je multidisciplinaran i bavi se konceptom preventivne konzervacije kulturnih dobara. Svrha studija je da se koncet preventivne konzervacije uvede u funkcionisanje muzeja, arhiva i biblioteka, kako bi se umanjila oštećenja i propadanje pokretni kulturnih dobara, a u skladu sa preporukama međunarodnih institucija i organizacija koje se bave konzervacijom (UNESCO, ICOM, ICCROM, Kanadski konzervatorski institut, Holandski institut za kulturnu baštinu, Evropsko udruženje konzervatora). Takođe, ovim programom predviđeno je i iniciranje saradnje profesionalaca iz institucija zaštite sa različitim obrazovnim i naučnim institucijama, ali i da se uspostavi veza sa publikom. Program se realizuje u okviru društveno- humanističkih, prirodnih i tehničko- tehnoloških nauka. Najvažniji cilj ovog programa je da se studenti upoznaju sa konceptom preventivne kozervacije i sa nivoima njene primene u muzejima, bibliotekama i arhivima. Isto tako, studenti bi trebalo da nauče da prepoznaju procese koji dovode do degradacije kulturnih dobara i da objasne načine njihove kontrole ili eliminacije.

Predviđeno je da program studija traje jednu godinu i da se sastoji od teorijske i praktične nastave. Sadržaj studija podeljen je u šest modula, koje čine različiti kursevi:

Modul 1 Teorija komunikacije odosi se na istorijat razvoja preventivne konzervacije, osnovnu terminologiju, osnovne etičke principe profesionalnog ponašanja, pravne okvire u zaštiti baštine i sistem zaštite.

Modul 2 Komunikacija podrazumeva veštine neophodne u komunikaciji sa stručnom i širom javnošću.

Modul 3  Uticaj okruženja na muzejsku, arhivsku i bibliotečku građu, razmatra faktore koji izazivaju propadanje zbirki i fondova i načine njihove kontrole i regulacije.

Modul 4  Upavljanje zbirkama odnosi se na metodologiju utvrđivanja stanja zbirki, načine planiranja i razvoja projekata na osnovu urađene procene i analize stanja.

Modul 5  Izborni modul posvećen je direktnoj primeni koncepata prevenivne konzervacije u slučaju specifičnih tipova zbirki

Modul 6  Master projekat sastoji se od staža u trajanju od dva meseca u jenoj instituciji zštite i izrade diplomskog rada

Program je namenjen profesionalcima, koji već rade u jednoj od institucija zaštite pokretnih kulturnih dobara (muzej, arhiv, biblioteka), ali i studentima koji su završili osnovne četvorogodišnje studije, iz zemalja regiona jugoistočne Evrope. 

3. Publikacija DIANA

Ove godine objavljen je dvanaesti broj časopisa DIANA. Novi broj sadrži sledeće segmente: Muzeologija i zaštita kulturnog nasleđa, Arheologija i istorija umetnosti, Konzervacija, Edukacija i Stručni skupovi. Ovi segmenti se sastoje od  tekstova domaćih i stranih stručnjaka, pre svega iz institucija zaštite iz naše zemlje, ali i profesionalaca iz regiona. Tekstovi omogućavaju čitaocima upoznavanje sa različitim problemima muzeologije, zaštite kulturnog nasleđa, terminologije, kao i sa realizovanim regionalnim edukativnim programima. Takođe, časopis Dijana pruža i osnovne informacije o aktivnostima i radu Odeljenja Dijana. U prilogu možete pročitati tekst „Ideja o bugarskom muzeju u 19. veku,“ profesora muzeologije Simeona Nedkova, sa Univerziteta Sveti Kliment Ohridski u Sofiji.

4. Projekat TIEM-MEP

Tokom 2007. godine započeta je realizacija regionalnog edukativnog projekta Timski rad za sveobuhvatni menadžment u vanrednim situacijama – Teamwork for Integrated Emergency Management (TIEM) – u jugoistočnoj Evropi. Projekat TIEM razvili su ICOM, ICCROM i Institut za konzervaciju Geti, u saradnji sa Uneskom, a u okviru ICOM-ovog Muzejskog programa za vanredne situacije – Museums Emergency Programme (MEP). Taj program osmislio je ICOM (International Council of Museums) zbog potrebe za edukacijom muzejskih profesionalaca u vezi s vanrednim situacijama.

Nakon procene prvog regionalnog projekta TIEM, realizovanog u Aziji 2005–2006. godine, ICCROM, ICOM i Institut za konzervaciju Geti identifikovali su region jugoistočne Evrope kao ciljni region za organizaciju drugog regionalnog projekta.
Projekat ima tri faze i sastoji se od uvodne radionice, rada na projektu u vezi s vanrednim situacijama i zaključnog seminara.

U pripremnoj fazi projekta partneri su, u saradnji sa ICOM-SEE-om (Regionalnom alijansom ICOM-a za jugoistočnu Evropu) identifikovali ciljnu grupu institucija u regionu i odabrana su 24 učesnika iz 11 muzeja (po dva iz svakog muzeja), kao i dva edukativna programa.