Povodom obeležavanja jubileja 600 godina od prvog pisanog pomena imena Čačka, Umetnička galerija "Nadežda Petrović" u toku 2008. godine priređuje seriju izložbi na kojima će predstaviti rad likovnih umetnika Čačana. Prva od tih izložbi je izložba
SKULPTURA. Postoji poseban razlog za to. Galerija ima čast da na ovoj izložbi predstavi dela najstarijeg živog umetnika Čačanima –
Milana Besarabića (rođen 1908. godine) i obeleži njegov
100-ti rođendan koji proslavlja u vreme pripreme ove izložbe,
16. aprila 2008.
Vajarstvo je jedna od manje zastupljenih umetničkih grana u opredeljenju umetnika uopšte, pa tako i među Čačanima. U toku višedecenijskog razvoja likovne kulture u Čačku (prošlo je 150 godina od rođenja prvog umetnika u Čačku, 140 godina od uvođenja nastave likovnog obrazovanja u Gimnaziji, 75 godina od prve izložbe), jedan broj umetnika se, ipak, u svom školovanju opredelio za vajarstvo, njih trinaestoro (uzimajući u obzir i Čačane po mestu rođenja i Čačane po mestu dugogodišnjeg života u ovom gradu) i jedan za srodnu umetničku granu, keramiku. Na izložbi je zastupljeno njih jedanaestoro koji su ostali dosledni odabranim studijama i bave se isključivo ili u većoj meri vajarstvom. Pripadaju različitim generacijama, imaju različita interesovanja i stilska opredeljenja, svako svojim delima priča drugu umetničku priču, pa izložba prikazuje vajarsku raznovrsnost.
Pred nama su izvajane ljudske figure klasične obrade ili stilizovane (M. Besarabić, Ž. Maksimović, D. Perović), uspešne realizacije spomeničke skulpture (Z. Ivanović), apstraktne forme, asocijativni oblici, igre materijala i površina (O. Berbelja, Ž. Maksimović, L. Milošević-Sibinović). Zastupljena je i crkvena skulptura (R. Blažić). Upečatljiv je iskorak iz klasične skulpture - savremena priča o prirodi i životu ispričana kombinovanjem materijala (S. Bodulić, E. Stambolić, A. Bogićević) i angažovane, moderne konstrukcije (B. Kojić). Uz činjenicu da je ovo prvo okupljanje vajara Čačana na zajedničkoj izložbi, značajno je to što zahvaljujući sadržaju ona ima poseban istorijski i edukativni značaj – predstavlja šetnju kroz različite stilove u umetnosti 20-og veka.
Milan Besarabić je poznat po skulpturama kojima je skoro uvek tema čovek - srpski seljak ili zanatlija, ženska figura. Posebno su prepoznatljive njegove skulpture karikature (većinom ljudske figure sa glavama životinja) kojima, kao vrsni satiričar, oslikava mane pojedinca ili društva Sa ovim skulpturama je stvorio bogatu galeriju ljudskih karaktera.
Oskar Berbelja je najčešće radio u kamenu ili kombinovao kamen i staklo. Kada je vajao figuru (najčešće žensku, izlivenu u bronzi ili klesanu u kamenu) skulptura je statična, kompaktna, anatomija blago formirana, odnosno samo naznačena. Kada kombinuje materijale stvara dinamičnu skulpturu, igru oblika i suprotstavlja čvrstini kamena transparentnost stakla - statičnost kamena oplemenjuje iluzijom kretanja vode postignutom tankim staklenim površinama. Opus
Živorada Maksimovića je raznovrstan. Proteže se od apstraktnih oblika, preko stilizovanih figura iformi, memorijalnih obeležja do realistički urađenih spomeničkih bisti.
Borivoje Kojić se opredelio za savremenu skulpturu sastavljenu od mnogobrojnih delova koja teži instalaciji ili postaje “skulptorska” vrsta asamblaža. Najčešće koristi kombinaciju drveta i metala. U opusu
Slobodana Bodulića posebno su interesantni bareljefi na kojima priču priča inventivnim ređanjem materijala i predmeta različitih po strukturi i obliku. Polazište u umetnosti
Emilije Stambolić je priroda, prirodni oblik i materijal. Zato za svoje skulpture koristi najčešće kamen i trudi se da podržava oblike iz prorode. Njena dela ističu lepotu jednostavnih formi i lako se uklapaju u eksterijer - parkove i vrtove.
Leposava Milošević Sibinović, posle boravka u Meksiku, u bronzi lije dela inspirisana tom dalekom kulturom (apstraktni oblici koji podsećaju na velike pustinjske kaktuse), a danas joj je, najčešće inspiracija srpska tradicija (kult zemlje i kuće, ognjište, prepleti od pruća, voćnjaci i plod šljive, srpski seljak i njegov život i običaji).
Rajko Blažić se opredelio za crkvenu umetnost. Sa puno uloženog truda i ljubavi obnovio kamenu plastiku po srpskim manastirima Stubovi u reljefnim kamenim masama koje je isklesao za manastir Lešje su prvi vajarski obrađene stubove u istoriji umetnosti Srpske pravoslavne crkve.
Zoran Ivanović je jedan od najcenjenijih vajara monumentalne skulpture u Srbiji. Zahvaljujući velikom talentu i osećaju za oblik velikih dimenzija pobedio je na značajnim konkursima za izradu javnih skulptura koje su realizovane širom zemlje.
Ana Bogićević se bavi savremenom skulpturom. Njeni radovi su većinom žičane konstrukcije pravih uglova i paralelnih linija i površina.
Danka Perović vaja dopadljivu malu plastiku koja pleni svojom dinamikom ostvarenom izražajno prikazanim pokretima tela i udova figura.
U okviru serije izložbi umetnika Čačana u organizaciji Umetničke galerije "Nadežda Petrović", a povodom obeležavanja jubileja grada - 600 godina od prvog pisanog pomena grada Čačka, izložba u Galeriji “Risim” okupila je umetnike koji se bave primenjenom umetnošću.
Primenjena umetnost je posebno zastupljena u radu današnjih umetnika. Opredeljenje je podstaknuto izazovom estetičkih intervencija na upotrebnim predmetima, enterijerima i uopšte na životnu sredinu. Ove estetičke intervencije mogu ići u pravcu modernog do ekstremno savremenog i futurističkog ili nas, pak, mogu vraćati u prošlost, u zaboravljeno, nacionalno i prorodno.
Umetnici Čačani uspešni su u bavljenju primenjenom umetnošću. Pored lokalne sredine rade u dizajn studijima ili samostalno u Beogradu (Aleksandar Švedić, Tatjana Borojević, Miloš Gojković, Ivana Radovanović) Novom Sadu (Vladan Zlatić) i inostranstvu (Dejana Cvetković u Dubaiju, Matija Vujović u Pragu, Sara Kujunxić u Hamburgu, Branislav Pantović u Buenos Airesu). Oblasti kojima se bave su raznovrsne - dizajn grafike, ambalaže, tekstila, enterijera, industrijski dizajn i kompjuterska grafika. Stilski se kreće od etno-inspiracije do savremenog. Nadamo se da će izložba doprineti sagledavanju rada, raznovrsnosti, mogućnosti i uspeha dizajnera Čačana.
Dragana Božović, autor izložbe
Učesnici izložbe SKULPTURA: Milan Besarabić (Sila, 1963, bronza; Devojka, 1968, drvo; Seljak i seljanka, 1970, bronza), Oskar Berbelja (Glava deteta, bronza; Sedeći ženski akt, gips; Kompozicija II, kamen i staklo; Probijena spiralna forma, gips) , Živorad Maksimović (Igra forme, 1960, drvo; Materinstvo, 1969, patiniran gips; Egipatska kraljica, 1978, patinirani gips; Torzo, crni abonos, 1962 (fotografija); Ptice, 1962, drvo kruška (fotografija); Sastanak, 1968, bronza (fotografija)), Borivoje Kojić (Bombardovanje 1999, 2005, drvo-metal; Politika, 2008, drvo-metal), Slobodan Bodulić (Ritam kolekcija, 2006, asamblaž; Panonija, zemlja, voda, vazduh, 2007, asamblaž; Prirodna dokumentacija, 2007, asamblaž), Emilija Stambolić (Beli putevi, 2003, škriljac i oblutak; Rt, 2008, peščar i oblutak), Leposava Milošević Sibinović (Biljka u cvatu, 1979-80, bronza; Sauarov skok, 1997, bronza;
Poetika kuće, 2007, bronza), Rajko Blažić (Česma u manastiru Pokrova Presvete Bogorodice, Lešje, 2007, kamen (print); Stubovi u reljefu u manastiru Pokrova Presvete Bogorodice, Lešje, 2005, kamena masa (print); Rozete “Melentija”, 2005, kamen, manastir Žiča, replika (print), Zoran Ivanović (Despot Stefan Lazarević, portret, 2005, gips; Branislav Nušić, 1992, bronza, Trg republike, Beograd (print); Despot Stefan Lazarević, 2006, bronza, Despotovac (print); Spomenik kralju Aleksandru I Karađorđeviću (konjanička kompozicija), bronza, 2003, Trg Aleksandra I Karađorđevića, Niš (2 printa)), Ana Bogićević (San, 2008, staklo), Danka Perović (Mačevaoci, keramika).
Učesnici izložbe PRIMENJENA UMETNOST: Aleksandar Švedić (Grafički dizajn knjiga), Zoran Jureš (Grafički dizajn knjiga), Tatjana Borojević (Deo kolekcije tkane odeće “I Srbija ima more”, (haljina, šal, šešir, prostirka), 2006.), Vesna Petrović (Ogledalo sa oslikanim ramom, 2007, kombinovana tehnika, Ogledalo sa oslikanim ramom, 2007, kombinovana tehnika), Dragana Lazović (Batik na svili (platno i marame), Dejana Cvetković (Grafički dizajn Modern East, 2008, print sa izložbe u Dubaiju), Miloš Gojković (“Rezolucija UN”, 2005, DVD, 2’59”), Vladan Zlatić (Deo dizajna za manastir Studenicu (katalozi, etikete flaša za alkoholna pića), Matija Vujović (UNDO IT print; deo izložbe UNDO, Nova Srpska Estetika, Magdalena festival, Maribor, Slovenija, mart 2005.), Ivana Radovanović (Kulturni centar “Fontana” - Novi Beograd, 3ds Max model), Danka Perović (Keramičke činije, 2006, majolica), Sara Kujunxić (Dizajn ambalaže “TZAR” cigareta kompanije MONUS DOO iz Beograda ), Branislav Pantović (Dizajn enterijera – nameštaja).
